Zweedse overheid waarschuwt ouders: 'Leg je telefoon weg als je bij je kind bent'
In dit artikel:
Loth, moeder van Pepijn (9), Stach (7) en Teun (5), woont sinds de zomer van 2024 met haar man Thomas in Zweden waar ze een oud huis renoveert. Als docente en zelfstandig ondernemer verkent ze het Zweedse onderwijs en de lokale opvattingen over opvoeden; in haar maandelijkse stuk reflecteert ze deze week op de Zweedse aanpak van schermgebruik.
Recent verspreidde de Zweedse overheid een brochure naar alle gezinnen met opgroeiende kinderen met als doel ouders te ondersteunen bij bewust en gezond schermgebruik. De folder bevat leeftijdsspecifieke richtlijnen (anders dan in Nederland, waar men de WHO-richtlijnen volgt) en koppelt schermtijd expliciet aan gezondheid en welzijn: teveel schermen kan slaap, hobby’s en andere ontwikkelingsactiviteiten verdringen. De brochure adviseert niet zozeer verboden, maar het maken van duidelijke afspraken thuis — vragen en gesprekspunten om samen een soort contract te vormen.
De campagne past in een bredere beweging binnen Zweden om digitalisering in onderwijs en opvoeding te temperen. Voorbeelden zijn het gedeeltelijk terugdraaien van digitale schoolboeken naar papieren lesmateriaal en het actief ontmoedigen van schermen in kleuterklassen. Visueel gebruikt de folder een cirkelvorm om een gewenste verdeling van tijd voor slaap, school, hobby’s en schermen te tonen.
Wat opvalt is de nadruk op wat ouders met de vrijkomende tijd doen: Zweedse gezinnen investeren veel in gezamenlijk, kindgericht tijdsbesteding. Praktijken zoals inskolning — waarbij ouders in de beginperiode mee op school zijn — en langdurige betrokkenheid bij sporttrainingen illustreren dit. Loth beschrijft zelf een bezoek aan een binnenspeeltuin waar ouders geen zitplaatsen hebben en actief meespelen: geen telefoons, maar aandacht voor het kind, wat zij als verfrissend en leerzaam ervaart.
Kortom: Zweden zoekt niet zozeer naar strikte verbodjes, maar naar culturele en praktische manieren om schermgebruik te verminderen door samen tijd in te vullen en duidelijke gezinsafspraken te maken.