'Zelfs op de bank blijft mijn hoofd aan': onderzoek toont mentale overbelasting bij ouders

In dit artikel:

Moeders en vaders ervaren ouderschap steeds vaker als een constante mentale belasting: het hoofd staat continu aan door plannen, zorgen en verantwoordelijkheden, ook buiten werktijd. “Ouderschap stopt namelijk niet na werktijd,” zegt onderzoeker Maartje Luijk in het rapport Ouders onder druk. Ouderschap in een veeleisende tijd. Taken als schoolafspraken, slaap- en voedingszorgen, schermtijd en sociale ontwikkeling blijven in veel gezinnen voortdurend in gedachten spelen, wat energie kost en herstel belemmert.

Het onderzoek laat zien dat vermoeidheid wijdverbreid is: ongeveer 40% van de ouders meldt klachten die passen bij parental burnout, al is ernstige burn-out relatief zeldzaam (ongeveer 2%, wat neerkomt op circa 40.000 gezinnen). Veel ouders combineren werken met intensieve zorgtaken, piekeren over geld, huisvesting of gezondheid en kampen met te weinig nachtrust of tijd voor zichzelf.

Een belangrijke oorzaak is niet één factor maar een optelsom van hoge verwachtingen en weinig steun. Waar opvoeden vroeger vaker een gezamenlijke taak was, staan veel ouders er nu alleen voor; drie kwart kreeg het afgelopen jaar geen hulp bij de opvoeding. Schaamte om hulp te vragen (vraagschaamte), verder weg wonende familie en minder buurtcontacten verergeren dat gebrek aan steun.

Het rapport pleit ervoor ouderschap als collectieve verantwoordelijkheid te behandelen en niet alleen als privéprobleem. Concrete aanbevelingen zijn onder meer: meer flexibele verlofmogelijkheden voor zorgtaken, betaalbare en kwalitatieve kinderopvang, ontmoetingsplekken en laagdrempelige ondersteuning, werkgevers die ruimte bieden en een brede ouderschapsagenda — zelfs een minister voor toekomstige generaties wordt genoemd. Volgens de onderzoekers leidt investeren in ouders tot meer rust, veerkracht en vertrouwen, en daarmee tot betere vooruitzichten voor kinderen.