Yvette volgde 15 jaar lang de ontwikkeling van dertien kinderen: 'We onderschatten wat ze meemaken'
In dit artikel:
Fotograaf en (voormalig) leerkracht Yvette Zellerer volgde vijftien jaar lang een schoolklas uit Wormer met haar project ‘Ik…jij…wij!? Gen Z op weg naar volwassenheid’. Wat begon als toeval — Zellerer kwam in 2008 als invalleerkracht terecht bij een kleine groep groep 3 — groeide uit tot een zorgvuldig tijdsdocument: van circa zevenjarige kinderen tot jongvolwassenen van éénentwintig. Van de achttien oorspronkelijke leerlingen besloten dertien mee te doen; niemand haakte af. Elke vijf jaar maakte Zellerer een portret en voerde ze individuele gesprekken, waardoor de serie portretten ontstond op leeftijden 7, 11, 16 en 21 jaar.
De kracht van het project zit volgens Zellerer in de langdurige band en de oprechte aandacht: fotosessies werden voorafgegaan door rustige, ongedwongen één-op-één-gesprekken die in de loop der jaren groeiden van tien minuten naar anderhalf uur. Die vertrouwensrelatie gaf jongeren ruimte voor zelfreflectie en zorgde ervoor dat ze eerlijker en dieper durfden te delen dan bij een losse reportage meestal mogelijk is.
Uit de interviews en beelden komen thema’s naar voren die typerend zijn voor deze generatie: scheidingen spelen vaak een rol — een jongen merkte al op zijn elfde dat het ‘bijzonderder’ is als ouders bij elkaar blijven — sport fungeert als sociale verbindende factor en uitlaatklep, en prestatiedruk en het zoeken naar hulp van psychologen of coaches zijn veelvoorkomend. Ook de mobiele telefoon is opvallend geïntegreerd in hun leven; afstand nemen blijft lastig. Daarnaast blijken veel jongeren een hechte, bijna vriendschappelijke relatie met hun ouders te hebben, wat samen met woningnood bijdraagt aan een boemerangeffect: jongeren blijven langer thuis of keren terug na een periode uit huis.
Persoonlijke mijlpalen illustreren de transities: een meisje reisde ver weg om zichzelf te vinden, een jongen werd op jonge leeftijd vader en worstelde met woonruimte en verantwoordelijkheden. Voor Zellerer zelf was het project ook een spiegel: het hielp haar als moeder en docent beter te begrijpen wat jongeren bezighoudt en benadrukte dat jongeren niet alleen ‘flexibel’ zijn, maar afhankelijk van de volwassenen om hen heen.
Zellerers boodschap is tweeledig: enerzijds wil ze jongeren laten zien dat hun individuele ervaringen ook universeel zijn — je staat er niet alleen voor — en anderzijds roept ze volwassenen op om minder te praten over jongeren en meer met hen te praten. Het project levert daarmee niet alleen een reeks indringende portretten op, maar ook een pleidooi voor luisterende, betrokken volwassenheid.