Willemijn emigreerde met haar gezin naar Zuid-Afrika: 'Op scholen is er veel meer aandacht voor sport, muziek, kunst en cultuur'
In dit artikel:
Willemijn de Bruin (34) woonde sinds 2016 met haar Zuid-Afrikaanse partner Anton (44) en hun twee zoontjes Nate (5) en Aiden (2) achtereenvolgens in Nieuw-Zeeland, Engeland en Sri Lanka. Sinds een jaar hebben ze zich gevestigd in Noordhoek, een buitenwijk van Kaapstad vlakbij stranden en de Tafelberg. De keuze voor Zuid-Afrika kwam voort uit werkgelegenheid voor beiden, Antons herkomst en vooral de betere kwaliteit van leven: veel buitenactiviteiten, gunstig klimaat, betaalbare kinderopvang en vaak hulp in huis — voordelen voor werkende ouders.
Hun emigratieverhaal liep via verschillende fases: ongeveer drie jaar in Nieuw-Zeeland, tweeënhalf jaar in Engeland waar Willemijn een baan in ontwikkelingssamenwerking had en waar ze hun eerste kind kregen — een periode die onder meer gekenmerkt werd door de coronatijd en Willemijns kraambedpsychose — en circa twee jaar in Sri Lanka, waar hun tweede zoon werd geboren. In Sri Lanka raakten de kinderen al vertrouwd met lokale gewoonten en talen; Nate leerde zelfs wat Sinhala en at soms met zijn handen.
In Kaapstad merken ze dat de samenleving zowel westerse trekjes heeft als duidelijke contrasten tussen arm en rijk. De jongens groeien meertalig op (Engels, Nederlands en wat Afrikaans) en passen zich makkelijk aan nieuwe culturen aan. Opvoedstijlen variëren sterk tussen groepen: veel gezinnen leven buiten, doen aan sport en hiken, en kinderen zijn vaak avontuurlijker en behendiger in speelruimtes die in Nederlandse ogen riskanter zijn. Tegelijk ontbreken in veel gebieden van Zuid-Afrika veilige fiets- en looproutes en openbaar vervoer, waardoor ouders veelal fungeren als taxichauffeur — iets wat Willemijn mist ten opzichte van de Nederlandse vrijheid voor kinderen.
Scholen starten formeel in het kalenderjaar waarin kinderen zes worden; leerplicht begint op zeven. Scholen leggen in Zuid-Afrika vaak nadruk op brede ontwikkeling: naast lees- en rekenvaardigheid krijgen kinderen ook sport, muziek en kunst aangeboden. Willemijn ervaart scholen als gedisciplineerder, met uniformen en vroeg huiswerk. Ze ziet daarnaast het belang van het bespreekbaar maken van sociale ongelijkheid met kinderen.
Centraal in haar verhaal staat het voordeel van gemeenschapszin: in Sri Lanka en ook in Zuid-Afrika bestaat nog het idee dat een groter netwerk mee-oppast, samengevat in het begrip Ubuntu. Hoewel ze Nederland, familie en vrienden erg mist — en het Sinterklaasfeest jaarlijks bewaart — voelt ze zich thuis in Kaapstad. Haar advies aan ouders die overwegen te verhuizen: doén — jonge kinderen passen zich vaak veel makkelijker aan dan verwacht, en terugkomen blijft altijd een optie.