Wat gebeurt er met je pensioen als je gaat scheiden?

In dit artikel:

Pensioen krijgt bij een scheiding vaak te weinig aandacht, omdat zaken als de woning, alimentatie en co-ouderschap urgenter lijken. Toch kan juist de pensioenverdeling grote gevolgen hebben voor de financiële situatie van beide ex-partners op lange termijn. Vooral de ouder die minder is gaan werken om voor de kinderen te zorgen, kan daardoor minder pensioen hebben opgebouwd.

Het ouderdomspensioen dat tijdens een huwelijk of geregistreerd partnerschap is opgebouwd, kan doorgaans worden verdeeld. Het gaat meestal om de opbouw tijdens de relatie; pensioen van vóór of na die periode valt daar niet automatisch onder. Ook het partnerpensioen verdient aandacht. Een ex-partner kan volgens de pensioenregeling en gemaakte afspraken recht houden op een deel daarvan. De AOW wordt niet op dezelfde manier verdeeld, maar is wel onderdeel van het totale inkomen na pensionering.

Wat er precies wordt verdeeld, hangt af van de relatievorm, huwelijkse voorwaarden of andere afspraken en het soort pensioenregeling. “De helft” is daarom niet zonder meer de juiste uitkomst. Eerst moet duidelijk zijn bij welke werkgevers, pensioenfondsen, verzekeraars en eventuele lijfrentes pensioen is opgebouwd. Jaaroverzichten en andere documenten helpen om een compleet overzicht te maken.

Pensioen kan worden meegenomen in het bredere financiële akkoord. Zo kunnen ex-partners bijvoorbeeld pensioenrechten, spaargeld of de woning anders verdelen om tot een evenwichtiger resultaat te komen. Een financieel adviseur of mediator met pensioenkennis kan helpen om de gevolgen van zulke keuzes te berekenen. Afspraken moeten bovendien schriftelijk worden vastgelegd, omdat omstandigheden over jaren kunnen veranderen, bijvoorbeeld door eerder stoppen met werken of emigratie.

Veelgemaakte fouten zijn het onderwerp uitstellen, documenten niet verzamelen en het partnerpensioen vergeten. Ook kan een verdeling die op korte termijn eerlijk lijkt, later nadelig uitpakken voor degene die minder werkte vanwege zorgtaken. Pensioen is daarom te zien als uitgesteld salaris: inkomen dat tijdens de relatie is verdiend, maar pas later wordt uitgekeerd.

Een praktische eerste stap is een uur reserveren om de pensioenuitvoerders, belangrijke relatie- en scheidingsdata en vragen over het partnerpensioen te noteren. Daarna kunnen de ex-partners gerichter overleggen met elkaar, een mediator of een advocaat. Als dat relevant is, moet de scheiding ook tijdig aan de pensioenuitvoerder, zoals NN, worden doorgegeven om latere onduidelijkheid te voorkomen.