Wat als het gedrag van je kind je zó raakt, omdat je jezelf erin herkent?
In dit artikel:
Jeroen (43), vader van twee, zit met een knellend dilemma: zijn zoon is vaak prikkelbaar, onrustig en negatief — eigenschappen die Jeroen bij zichzelf herkent en juist afkeurt. Zijn pogingen om het gedrag te corrigeren (corrigerende opmerkingen, strenge grenzen) leiden niet tot verbetering; de jongen sluit zich af of reageert juist agressiever, en Jeroen voelt zijn eigen toon steeds harder worden. Dat vergroot de schaamte: “Dit is niet de vader die ik wil zijn,” zegt hij.
Vadercoach Marloes Craenen legt uit dat de irritatie niet puur over het kind gaat, maar over wat het gedrag in Jeroen bij elkaar oproept: oude, afwijzende stemmen uit zijn eigen verleden die informeren hoe hij naar zichzelf en anderen kijkt. Negatieve reacties zijn vaak overlevingsmechanismen die generatie op generatie worden doorgegeven; corrigeren zonder warme verbinding activeert diezelfde onveiligheid bij het kind en versterkt dus het ongewenste gedrag.
Haar kernadvies is praktisch en relationeel tegelijk: stop met harder bijsturen en maak ruimte voor ontspanning en verbinding. Verlaag de druk — in verwachtingen en in de agenda — en kies momenten van samen bewegen en spelen (rennen, stoeien, voetballen). Fysieke activiteit kalmeert hoofd en lijf en werkt beter dan een stortvloed aan woorden. Als direct ingrijpen niet mogelijk is (bijvoorbeeld in de auto), biedt korte geruststelling op afstand; laat merken dat zijn gevoelens oké zijn en dat hij niet afgewezen wordt.
Craenen benadrukt dat het kind geen fundamentele verandering van zichzelf vraagt maar co-regulatie van de ouder: rust, liefde en acceptatie van de volwassene herstellen de veiligheid. Als Jeroen ophoudt te vechten tegen wat hij in zijn zoon ziet, hoeft het kind die negativiteit niet langer voor hem te dragen — daardoor ontstaat ruimte voor verzachting en een nieuw patroon voor beide.
Tot slot plaatst de coach het dilemma in een breder kader: veel vaders voelen zich machteloos en praten er weinig over. Deze rubriek belicht wekelijks praktijkgevallen en benadrukt dat kleine gedrags- en houdingveranderingen van de ouder vaak het meest curatief werken voor spanningen binnen het gezin.