Taal en bodypositivity: 'Focus op wat een lichaam kan in plaats van hoe het eruitziet, daarin zit grote winst'

In dit artikel:

Ouders die hun kinderen bodypositive willen opvoeden, letten vaak bewust op hun taalgebruik rond eten en lichamen. Toch kunnen kinderen ook onbedoeld negatieve boodschappen oppikken uit opmerkingen, grapjes en het gedrag van hun ouders. Dat ontdekte de auteur toen haar zevenjarige zoon tijdens de ramadan een dag wilde vasten omdat hij minder snoep wilde eten: hij dacht dat hij een buikje kreeg. Haar driejarige kind verwees vervolgens naar een ‘dikke buik’ bij veel snoepen. Hoewel de kinderen slank zijn, bleek het idee dat een lichaam moet veranderen al te zijn doorgedrongen.

Volgens klinisch diëtist Islem Mechani ontwikkelen kinderen vanaf ongeveer drie à vier jaar een beeld van hun lichaam. Rond zes jaar worden ze gevoeliger voor verschillen met leeftijdsgenoten en voor ideeën over wat mooi of wenselijk is. Vergelijken is op zichzelf niet problematisch; het wordt schadelijk wanneer aan lichaamsvormen een waardeoordeel wordt gekoppeld. Mogelijke signalen van een negatief lichaamsbeeld zijn teruggetrokken gedrag, schaamte bij het omkleden, uitspraken als ‘ik ben te dik’ of de wens om op iemand anders te lijken.

Ouders zijn volgens Mechani in de eerste jaren de belangrijkste voorbeelden. Kinderen nemen niet alleen hun woorden over, maar vooral hun non-verbale gedrag. Zuchten voor de spiegel, klagen over een buik, praten over afvallen of voortdurend bepalen hoeveel snoep een kind mag eten, kan sterker blijven hangen dan bewuste uitleg over voedzame voeding. Ook opmerkingen als ‘heb je dat echt nodig?’, ‘ik moet op mijn lijn letten’ of iemand een ‘grote eter’ noemen, kunnen eten met schuldgevoel verbinden. Complimenten over een dun lichaam en het bestempelen van eten als goed of slecht leggen eveneens de nadruk op uiterlijk en oordeel.

Grenzen stellen is niet verkeerd, maar de manier waarop dat gebeurt is belangrijk. Mechani adviseert ouders om eten zo veel mogelijk te normaliseren, met ontspannen en vaste eetmomenten, gevarieerd aanbod en ruimte voor honger- en verzadigingssignalen. De nadruk kan beter liggen op wat een lichaam kan dan op hoe het eruitziet: voeding helpt het lichaam sterk te blijven en het lichaam geeft zelf aan wanneer het genoeg heeft gehad.

Ook buiten de eettafel kunnen ouders bijdragen aan een positiever lichaamsbeeld. Ze kunnen kinderen complimenteren om vaardigheden en inspanning, verschillende lichaamsvormen zichtbaar maken in boeken en media, samen koken en bewegen zonder nadruk op uiterlijk of gewicht. Omdat kinderen ook via familie, sociale media en andere omgevingen schoonheidsidealen meekrijgen, is een bewust en mild tegenwicht thuis belangrijk. Perfect opvoeden bestaat niet, maar stilstaan bij de eigen woorden, gewoonten en houding kan helpen. Vooral mildheid tegenover het eigen lichaam geeft kinderen een krachtig voorbeeld.