Psychotherapeut: 'Steeds meer ouders uiten spijt van kinderen': dit zit er volgens hem achter
In dit artikel:
Als psychotherapeut en gz-psycholoog in Amsterdam signaleert Ardalan Najjarkakhaki een groeiende groep ouders die openlijk spijt van het ouderschap uiten. Dit onderwerp krijgt een gezicht via de Facebookpagina 'I regret having children', waar inmiddels zo’n 100.000 leden anoniem vertellen over hoe zwaar zij het opvoeden ervaren: van twijfel vóór de geboorte en het kiezen voor een kind uit loyaliteit aan de partner, tot gebrek aan liefde, emotionele uitputting, financiële stress en soms zelfs afkeer richting het kind. Veel ouders rouwen om het leven dat ze niet hebben geleid en missen de vrijheid die ze vroeger hadden.
De auteur plaatst deze hedendaagse ervaringen in een breder evolutionair- en cultuurhistorisch perspectief: kinderpsychiater Bruce Duncan Perry benadrukt dat kinderen van nature opgroeien in relationeel rijke netwerken van tientallen mensen — grootouders, andere volwassenen en leeftijdsgenoten — die co-regulatie en emotieregulatie mogelijk maken. Moderne, kleine en vaak geïsoleerde gezinsvormen ontbreken die brede sociale buffer. Die verandering maakt opvoeden intensiever en kwetsbaarder voor stress, en kan bijdragen aan het gevoel van overbelasting bij ouders.
In de klinische praktijk onderscheidt Najjarkakhaki verschillende oorzaken van spijt of emotionele afstand. Een belangrijke groep kreeg kinderen zonder een intrinsiek verlangen daartoe, vaak onder sociale druk, waardoor de band met het kind meer praktisch dan emotioneel is. Volwassen kinderen uit zulke gezinnen zeggen soms dat ze zich nooit écht verbonden voelden. Psychotherapie onthult bij veel ouders onderliggende kwetsbaarheden: geringe empathie of moeite met het herkennen en benoemen van eigen emoties (alexithymie), een sterke ik‑gerichtheid, angst voor nabijheid, een instabiel zelfbeeld of onverwerkte jeugdervaringen. Voor anderen ligt de oorzaak vooral in actuele omstandigheden zoals langdurige stress, postpartumdepressie, relatieproblematiek of de bijkomende uitdagingen van migratie en het opbouwen van een nieuw bestaan — factoren die de draagkracht zo verkleinen dat emotionele beschikbaarheid voor het kind ontbreekt.
Het artikel wijst ook op de botsing tussen het ideaalbeeld van vanzelfsprekende, empathische ouderschap en de werkelijkheid van beschadigde innerlijke werelden. Waar ouders die ruimte hebben voor zelfreflectie aan therapie werken, kan het vermogen om te verbinden en empathie te tonen verbeteren. Tegelijk zijn er grenzen: sommige problemen van empathie en intimiteit vereisen langdurige behandeling en erkenning van beperkingen.
Kortom: spijt van ouderschap is voor veel mensen een gevolg van veranderde sociale structuren, onbewerkte persoonlijke kwetsbaarheden en actuele stressfactoren. Herstel en verbetering zijn mogelijk via psychotherapie, maar vragen inzicht, tijd en soms ook aanpassing van verwachtingen en sociale ondersteuning.