Pedagoog: 'Lui gedrag bij pubers is meestal geen probleem'
In dit artikel:
Pedagoog en GGZ-agoog Kelly Snijders legt uit dat veel puberlijk “lui” gedrag meestal onderdeel is van een normale ontwikkelingsfase en niet meteen reden tot zorg. Het puberbrein verandert: de aanmaak van melatonine verschuift, waardoor opstaan ’s ochtends lastiger wordt, en hormonale en neurologische veranderingen maken jongeren kwetsbaarder voor prikkels en overbelasting.
Die overbelasting — veroorzaakt door schooldruk, sociale verwachtingen, vriendschappen en constante digitale prikkels — kan zich uiten als lusteloosheid of veel liggen op de bank. Soms lijkt het luiheid, maar is het een uiting van vermoeidheid, hoofdpijn of overweldiging. Schermtijd draagt daar vaak indirect aan bij: lang gamen of streamen kan leiden tot klachten en daarna tot gebrek aan energie, terwijl jongeren zelf niet altijd willen toegeven dat schermgebruik de oorzaak is.
Volgens Snijders is het onderscheid tussen onschuldige en zorgelijke luiheid cruciaal. Meestal is er niets aan de hand zolang huiswerk en huishoudelijke taken uiteindelijk worden uitgevoerd, ook al gaat het traag. Het wordt problematisch wanneer een puber structureel weigert schoolwerk te doen, ongeoorloofd spijbelt, of totaal stopt met meedoen aan de dagstructuur en taken in huis. Dergelijk gedrag vraagt om ingrijpen.
Praktische tips voor ouders: ga het gesprek aan zonder beschuldigingen en met open, neutrale vragen — bijvoorbeeld vragen naar hoe je kind zich voelt of wat hij/zij zelf een normale opsta-tijd vindt. Daarmee krijg je vaak meer inzicht dan met verwijtende vragen. Luisteren, begrip tonen en samen zoeken naar oplossingen werkt beter dan materiële beloningen; volgens Snijders is erkenning en aanwezigheid van de ouder de meest waardevolle “beloning”.
Kort samengevat: veel puberlijk lome gedrag is verklaarbaar door ontwikkeling en overbelasting en vraagt vooral om aandacht, structuur en begrip. Alleen wanneer belangrijke onderdelen van het dagelijks leven (school, huishoudelijke taken, dagritme) onder druk komen te staan, is professionele hulp of een stevigere aanpak nodig. Kelly Snijders werkt als pedagoog, GGZ-agoog en coach bij kllsn coaching en ondersteunt ouders bij dit soort vraagstukken.