Patricia: 'Ze keek me aan alsof ik haar net publiekelijk had gevraagd of ze een vaginale schimmel had'

In dit artikel:

Patricia van Liemt beschrijft op nuchtere, vaak humoristische wijze hoe rouw en geld elkaar kruisen in haar leven. Bij de uitvaart van haar oma botste ze voor het eerst met de zakelijke kant van afscheid nemen: zelfs kleine aankleding van het graf blijkt peperduur en roept bij haar de reflex op om overal de prijs van te willen weten. Die houding levert ongemakkelijke ogenblikken op tegenover de begrafenisondernemer en later commentaar van familie over durf om prijzen te vragen.

Jaren later regelde haar moeder alles zelf, maar verraste met het verzoek om feestelijke Surinaamse dragers die zingend en dansend de overledene begeleiden. De familie, vooral omstanders die het niet gewend waren, vond dat eng — en het kostte extra. Patricia schetst hoe zulke keuzes het budget aantasten maar tegelijk betekenis geven aan afscheid.

Recent verloor ze ook huisdieren: eerst de hond, daarna het paard. De huisdierenbranche biedt eindeloze, commerciële rouwopties — van as-sieraden tot individuele crematies en pootafdrukken — en ook daar geldt dat persoonlijke wensen flink in de portemonnee snijden. Met kinderen erbij wordt beslissen emotioneel zwaarder; rouw maakt gul in uitgaven maar ook strategisch: de hond krijgt een solocrematie en de as bij haar moeder geplaatst, deels uit liefde, deels om kosten voor een dierenbegraafplaats te vermijden.

De kern van haar verhaal is dat afscheid nemen niet alleen verdriet is maar ook een consumptiepatroon vol keuzes en prijskaartjes. Iedereen zoekt zijn eigen manier om niet helemaal los te laten — soms met een dansend dragerskorps, soms met een urn of een sieraad, en soms gewoon met een schep in de tuin.