Ouders als beste vriend van hun kind? Directeur Jonge Kind Centrum Marije: 'Een kind heeft iets anders van je nodig'

In dit artikel:

Marije Magito (59), directeur van het Jonge Kind Centrum, signaleert in haar dagelijks werk met pedagogisch professionals en ouders een duidelijke verschuiving in hedendaagse opvoeding: waar vroeger familie dichtbij was en ongeschreven opvoedregels bestonden, staan veel ouders nu vaker alleen. Gezinnen wonen verder uit elkaar, de samenleving legt meer nadruk op individuele ontplooiing en online is een overvloed aan (en vaak tegenstrijdige) opvoedinformatie beschikbaar. Dat maakt ouders onzeker en leidt volgens Magito tot een zoektocht naar houvast: haar antwoord is—kort gezegd—terug naar de basis.

Magito beschrijft hoe die onzekerheid zich concreet uit: ouders behandelen hun kinderen steeds vaker als gelijken of zelfs als vrienden, geven ruim teveel keuzes (bijvoorbeeld voortdurend zelf laten kiezen wat op brood gaat) en schuiven verantwoordelijkheid door naar te jonge kinderen (zoals een vierjarige die op een baby moet letten). Ook delen ouders steeds vaker hun eigen emotionele zorgen met hun kind, terwijl een jong kind vooral behoefte heeft aan rust, geborgenheid en een beschikbare volwassene.

Volgens Magito zijn de fundamenten van gezonde ontwikkeling eenvoudig maar essentieel: veiligheid, voorspelbaarheid, duidelijke communicatie en consequent handelen. Grenzen horen daarbij; ze geven kinderen houvast en laten hen veilig binnen de kaders van de samenleving groeien. Emotionele beschikbaarheid—zien wat een kind moeilijk vindt en dat benoemen—is minstens zo belangrijk als gezelligheid of vriendschap. Het verschil met vriendschap zit in wederkerigheid: een ouder heeft meer levenservaring en moet richting kunnen geven, niet omgekeerd.

Ze illustreert dit met een persoonlijk voorbeeld uit de puberteit van haar zoon: flexibiliteit alleen voelde voor hem later minder veilig dan de consequente grenzen die zijn vader stelde. Dat leerde haar dat soepelheid niet altijd in het belang van het kind is; duidelijke grenzen kunnen juist rust en zekerheid bieden.

Loopt de ouderrol te ver richting vriendschap, dan ontstaat rolverwarring: kinderen kunnen terugtrekken, moeite krijgen met het ontwikkelen van een eigen identiteit of juist de regie op zich nemen. Magito waarschuwt dat dit zelden doelbewust gebeurt; kinderen reageren op de signalen die ze van volwassenen krijgen.

Praktische richtlijnen die uit haar visie volgen: beperk keuzes (twee opties volstaan vaak), geef grenzen en voorspelbaarheid, wees emotioneel beschikbaar en vraag je steeds af wat het kind nodig heeft in plaats van wat het wil. En belangrijk: accepteer dat opvoeden niet altijd leuk is—maak lastige keuzes, maar wees mild voor jezelf.