Op deze basisscholen leren kinderen meer dan rekenen en taal: HVO-leerkracht vertelt wat er gebeurt

In dit artikel:

HVO-vakleerkracht Esther Houben geeft op twee basisscholen lessen humanistisch vormingsonderwijs. Daarin krijgen kinderen ruimte om te praten, te twijfelen, verschillende standpunten te onderzoeken en na te denken over zichzelf, anderen en de wereld. Anders dan burgerschap draait HVO niet primair om kennis van de samenleving, maar om morele ontwikkeling, veerkracht en zingeving.

In groep 7 en 8 besprak Houben democratische grondrechten, zoals gelijke behandeling en vrijheid van meningsuiting. De leerlingen ontdekten dat discriminatie ondanks het wettelijke verbod nog voorkomt, bijvoorbeeld wanneer een rolstoel ontoegankelijke voorzieningen uitsluit. Ook concludeerden ze dat vrijheid van meningsuiting niet betekent dat je alles zonder gevolgen of zonder rekening met anderen kunt zeggen.

De actualiteit over dreigende internationale conflicten maakte een les bijzonder indringend. Vrijwel alle leerlingen bleken bang voor oorlog, een mogelijke wereldoorlog of bombardementen. Ze spraken over hun onmacht, nachtmerries en familieleden die oorlog hebben meegemaakt. Door hierover samen te praten, ontstond volgens Houben verbondenheid en enige geruststelling.

In groep 5 gebruikten de leerlingen de begroting na Prinsjesdag om te bespreken waaraan belastinggeld moet worden besteed. Natuur kreeg vaak de voorkeur, maar de kinderen ontdekten dat ook wegen en vervoer nodig zijn. Een groepje wijzigde daarop zijn verdeling. Volgens Houben is dat precies de waarde van HVO: er is geen vast goed of fout antwoord, leerlingen leren van elkaar en mogen hun mening bijstellen.