Onderzoek: smartphone vóór deze leeftijd vergroot risico op depressie, obesitas en slaapproblemen
In dit artikel:
Amerikaans onderzoek op basis van duizenden deelnemers uit de Adolescent Brain Cognitive Development Study (ABCDS) vindt een verband tussen vroeg smartphonebezit en verhoogde risico’s op mentale en lichamelijke problemen bij kinderen. Kinderen die vóór ongeveer 11 jaar een eigen telefoon kregen, bleken vaker last te hebben van somberheid, angstklachten en een lager zelfbeeld, naast meer slaapproblemen en een grotere kans op overgewicht.
Onderzoekers wijzen op meerdere mechanismen. Een eigen smartphone betekent niet alleen schermtijd, maar ook sociale media, constante meldingen en voortdurende prikkels die stress kunnen verhogen en echte sociale interactie verminderen. Slaapkwaliteit lijdt het meest: blootstelling aan blauw licht en nachtelijke meldingen verstoren melatonineproductie en houden het brein “aan”, wat leidt tot later naar bed gaan, vaker wakker worden en minder diepe slaap. Slechte slaap versterkt op zijn beurt concentratieproblemen, prikkelbaarheid en stemmingsklachten. Het hogere risico op obesitas wordt toegeschreven aan meer zitten, minder buitenspelen, snacken tijdens het scrollen en verstoring van hongergevoelens door slaaptekort.
Een terugkerende aanbeveling uit het onderzoek is om met smartphonebezit te wachten tot ongeveer 12–13 jaar; in die leeftijdsfase rijpt het brein op belangrijke terreinen zoals impulscontrole en emotionele regulatie. De onderzoekers benadrukken dat het probleem vaker de timing en de hoeveelheid verantwoordelijkheid is dan de technologie zelf.
Praktische adviezen voor ouders: zo lang mogelijk wachten met een eigen telefoon, duidelijke schermtijden instellen, geen telefoons in de slaapkamer, offline activiteiten stimuleren (buitenspelen, lezen, sporten) en open gesprekken voeren over online ervaringen. Belangrijk om te benadrukken: de studie laat een samenhang zien, maar causale verbanden zijn moeilijk hard te maken — achterliggende factoren kunnen meespelen. Desondanks geven de bevindingen aanleiding tot voorzichtigheid bij het vroegtijdig geven van smartphones aan kinderen.