Onderzoek: opmerkingen van moeders over het gewicht hebben extra veel negatieve impact (en dit is waarom)

In dit artikel:

Amerikaanse onderzoekers van het UConn Rudd Center onderzochten hoe jongeren (10–17 jaar; ruim duizend respondenten) reacties van familie op hun gewicht beleven en welke gevolgen dat heeft. Het onderzoek laat zien dat opmerkingen over gewicht of lichaamsvorm niet onschuldig zijn: ze hangen samen met meer somberheid, angst, stress, een negatiever zelfbeeld, ongezond eetgedrag en vaker gewichtstoename. Die effecten treden op niet alleen bij kinderen met overgewicht, maar ook bij jongeren met een gemiddeld gewicht die door familie kritiek of plagerijen ervaren.

Meisjes meldden vaker zulke opmerkingen dan jongens, en opmerkingen van vrouwelijke familieleden — vooral moeders — bleken het meest schadelijk. Dat wordt toegeschreven aan de rol van moeders als belangrijke hechtingsfiguren en als beïnvloeders van eetgewoonten en lichaamsbeeld; kritiek van een moeder komt daardoor vaak persoonlijker binnen en kan worden geïnterpreteerd als een waardeoordeel.

Belangwekkend is dat de impact kan voortduren: eerder onderzoek van dezelfde groep toonde aan dat jongeren die in hun tienerjaren werden bekritiseerd om hun gewicht, vijftien jaar later vaker kampen met eetbuien, emotie-eten en gewichtstoename.

De onderzoekers en therapeuten raden ouders aan de aandacht te verleggen van uiterlijk naar gedrag en gezondheid: stimuleer samen bewegen, bied gevarieerde voeding aan en benadruk plezier in activiteit in plaats van kilo’s of lichaamsvormen. Vermijd negatieve opmerkingen over eigen of andermans lichaam en complimenteer ook persoonlijke eigenschappen (doorzettingsvermogen, vriendelijkheid, creativiteit). Let op signalen dat een kind geraakt is — zelfkritiek, ander kledinggebruik, veranderd eetgedrag of irritatie bij gesprekken over uiterlijk — en schakel bij zorgen hulp van een zorgprofessional in.