Onderzoek: hier gebruiken tieners blijkbaar AI heel vaak voor, zonder dat ouders er ook maar iets van meekrijgen

In dit artikel:

Ongeveer één op de vijf Amerikaanse jongeren van 12 tot 21 jaar heeft inmiddels weleens een AI-chatbot gebruikt voor advies bij stress, verdriet of andere mentale problemen. Dat blijkt uit onderzoek waarin ruim 42 miljoen antwoorden van jongeren zijn geanalyseerd. Het gebruik voor mentale steun ligt ongeveer 50 procent hoger dan een jaar eerder. De meeste jongeren vertellen anderen niet dat ze hiervoor AI inzetten.

Ongeveer één op de twaalf jongeren die een chatbot voor mentale gezondheid gebruikt, doet dat maandelijks of vaker. Van deze gebruikers vindt 91,7 procent de antwoorden enigszins of zeer behulpzaam. Deskundigen waarschuwen echter dat een chatbot vooral steunend kan lijken doordat hij emoties bevestigt en vaak meegaat in wat de gebruiker zegt. Dat betekent niet automatisch dat het advies juist of veilig is.

Jongeren kiezen volgens experts vooral voor chatbots omdat die altijd beschikbaar zijn, snel reageren en geen zichtbaar oordeel of schaamte oproepen. Voor sommigen voelt AI daardoor als een veilige plek om gedachten te ordenen, situaties te verkennen en gevoelens te uiten. Volgens psychiaters wijst dit niet op een afname van de behoefte aan menselijk contact, maar op het belang van meer omgevingen waarin jongeren zich vrij voelen om eerlijk te zijn.

Een chatbot kan helpen bij eenvoudige stressstrategieën of het vinden van informatie, maar is geen vervanging voor ouders, vrienden, mentoren, therapeuten of andere hulpverleners. AI heeft geen echte emoties, kent de volledige persoonlijke achtergrond niet en kan belangrijke beslissingen over mentale gezondheid niet verantwoord begeleiden. Bij ernstige of urgente problemen blijft menselijke beoordeling noodzakelijk.

Experts adviseren ouders daarom niet om AI-gebruik simpelweg te verbieden. Zij kunnen beter vragen welke apps hun kind gebruikt, waarvoor die worden ingezet en hoe het kind zich na een gesprek voelt. Ook privacy, verkeerde informatie en mogelijke afhankelijkheid verdienen aandacht. Ouders kunnen bovendien zelf laten zien dat AI-antwoorden niet automatisch waar zijn. Het doel is dat jongeren naast technologie toegang houden tot meerdere betrouwbare mensen bij wie ze terechtkunnen.