Onderzoek: deze 'onschuldige' opmerking van moeders kan kinderen blijvend beschadigen

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van het UConn Rudd Center for Food Policy and Health laat zien dat ogenschijnlijk onschuldige opmerkingen over gewicht binnen families grote gevolgen kunnen hebben voor kinderen. Meer dan duizend jongeren tussen 10 en 17 jaar vulden vragenlijsten in over commentaar van ouders, broers, zussen, grootouders, tantes, ooms en andere familieleden. De onderzoekers vonden dat zulke gewichtsgerelateerde opmerkingen samenhangen met meer somberheid, angst, stress, een negatiever zelfbeeld, ongezond eetgedrag en soms gewichtstoename.

Belangrijk is dat de opmerkingen niet alleen richting kinderen met overgewicht gingen; ook jongeren met een gemiddeld gewicht melden regelmatig kritiek van familieleden. Meisjes ervaren dit vaker dan jongens, en commentaar van vrouwelijke familieleden hangt sterker samen met negatieve gevolgen. Opmerkingen van moeders blijken het meest ingrijpend te zijn, wat volgens de onderzoekers en therapeuten deels te maken heeft met de bijzondere hechtingsfunctie van moeders en hun invloed op dagelijkse eetgewoonten en lichaamsbeeld. Daardoor komt feedback van moeders vaak persoonlijker en emotioneel binnen.

De impact kan langdurig zijn. Eerder werk van hetzelfde team toonde aan dat jongeren die als tiener werden gepest of bekritiseerd om hun gewicht, vijftien jaar later vaker kampen met eetbuien, emotie-eten en gewichtstoename. Dit onderstreept dat wat volwassenen als een eenmalige opmerking zien, voor kinderen door kan werken tot ver in de volwassenheid.

Adviezen voor ouders en familieleden richten zich op het verschuiven van de aandacht van uiterlijk naar gedrag: stimuleer samen bewegen, bied gevarieerde voeding aan en benadruk plezier in een gezonde levensstijl in plaats van kilo’s of vormen te bespreken. Praat niet negatief over eigen en andermans lichamen en geef vaker complimenten over karaktereigenschappen (bijv. doorzettingsvermogen, vriendelijkheid, creativiteit). Let daarnaast op signalen dat een kind geraakt is—zoals meer zelfkritiek, anders kleden om het lichaam te verbergen, veranderingen in eetpatroon of prikkelbaarheid bij gesprekken over eten en uiterlijk—en zoek zo nodig professionele hulp.

Kortom: familiecommentaar over gewicht is een veelvoorkomende en potentieel schadelijke factor voor jongeren; aandacht voor woorden, voorbeeldgedrag en gezonde routines kan veel helpen.