Onderzoek: aantal kinderen kan verband hebben met levensduur (en zo zit dat)
In dit artikel:
Onderzoekers van de Universiteit van Helsinki onderzochten of het krijgen van kinderen samenhangt met biologische veroudering en levensduur. Ze analyseerden gegevens van 14.836 vrouwen — merendeels tweelingen om genetische verschillen te beperken — en bestudeerden bij een kleinere groep van ruim duizend deelnemers epigenetische verouderingsmarkers in het DNA. De vrouwen werden verdeeld in zeven groepen op basis van het aantal kinderen en de leeftijd waarop ze moeder werden.
Het opvallende patroon: twee uitersten scoorden het ongunstigst. Zowel kinderloze vrouwen als vrouwen met zeer veel kinderen (gemiddeld 6,8 kinderen) vertoonden meer signalen van versnelde biologische veroudering en een hoger sterfterisico. De meest gunstige uitkomsten kwamen voor bij vrouwen die ongeveer twee tot drie kinderen kregen en hun kinderen kregen tussen grofweg hun 24e en 38e levensjaar; in die groep waren de verouderingsmarkers en het sterfterisico het laagst.
De onderzoekers zoeken uitleg in evolutionaire theorieën zoals de Disposable Soma Theory, die stelt dat organismen energie moeten verdelen tussen voortplanting en lichaamsherstel. Veel energie naar voortplanting kan volgens die gedachte ten koste gaan van onderhoudsprocessen die veroudering tegenwerken. Die verklaring kan plausibel zijn voor vrouwen met veel kinderen, maar de theorie biedt geen directe verklaring voor waarom kinderloze vrouwen ook slechter scoren. Mogelijk spelen onderliggende gezondheidsproblemen of andere factoren mee die zowel vruchtbaarheid als latere gezondheid beïnvloeden.
Vroege moederleeftijd leek aanvankelijk ook samen te hangen met versnelde veroudering, maar dat verband verdween grotendeels na correctie voor leefstijlfactoren zoals alcoholgebruik en body mass index. Voor de verbanden bij kinderloosheid en hoog geboortecijfer bleven de effecten wel zichtbaar na zulke aanpassingen.
Belangrijke nadruk van de onderzoekers: dit gaat om statistische verbanden in groepen, geen bewijs voor directe oorzakelijkheid. Levensverwachting en biologische veroudering worden door veel factoren bepaald — leefstijl, medische voorgeschiedenis en sociale omstandigheden — en individuele beslissingen over kinderen zouden niet op basis van deze studie veranderd moeten worden. De studie illustreert wel dat reproductieke levensloop een meetbare biologische afdruk kan achterlaten die al vroeg zichtbaar is.