Nieuw onderzoek: peuters met veel schermtijd leren andere woorden dan je denkt

In dit artikel:

Nieuw onderzoek van de Amerikaanse Southern Methodist University laat zien dat veel schermtijd bij peuters niet per se leidt tot een kleinere totale woordenschat, maar wel tot een andere samenstelling daarvan. Onderzoekers ondervroegen ouders van kinderen van 17 tot 30 maanden — de leeftijdsfase waarin vaak een ‘woordenschatspurt’ plaatsvindt — en registreerden dagelijkse schermminuten en welke woorden het kind al kon zeggen. Gemiddeld keken de kinderen ongeveer 110 minuten per dag naar video’s.

De belangrijkste bevindingen: peuters met veel videotijd kennen relatief minder woorden voor lichaamsdelen (zoals neus en oren), maar juist vaker woorden die te maken hebben met personen (bijv. oma, baby) en met meubels/ruimtes (zoals bank, tv, keuken). Voor categorieën als dieren, speelgoed, eten, vormen of materialen bleek geen samenhang met schermtijd. De effecten lijken daarmee specifiek voor bepaalde woordsoorten en niet algemeen voor alle woordgroepen.

De onderzoekers wijzen op nuance: niet alle media beïnvloeden taalontwikkeling hetzelfde. Eerder onderzoek koppelde veel blootstelling aan laagwaardige televisieprogramma’s aan kleinere woordenschatten, terwijl educatieve of sociaal interactieve media positieve effecten kunnen hebben. Context — bijvoorbeeld samen met een ouder kijken en voldoende tijd voor actief spel en sociale interactie — speelt een grote rol bij de uitkomst.

Praktisch advies uit het onderzoek is realistisch: probeer schermtijd voor jonge kinderen te beperken, maar raak niet in paniek als volledig vermijden onmogelijk is. Let vooral op de inhoud van wat kinderen zien en op ouderlijke betrokkenheid, omdat die factoren negatieve effecten op taalontwikkeling kunnen verminderen.