Moeder verruilt Nederland voor Indonesië: 'Onze kinderen groeien hier vrij op in de natuur'
In dit artikel:
Haar band met Indonesië begon in de familie: vader en een grootvader van moeders kant kwamen er vandaan. Na haar studie reisde ze in 2016 met haar zus naar Indonesië en ontdekte het eiland Karimunjawa, waar ze een vriendin ontmoette die haar uitnodigde terug te komen en te leren online werken. Een terugkeer van enkele maanden in 2017 liep anders dan gepland: ze bleef, werd later verliefd op een lokale man (ze werden vrienden, sinds 2018 een koppel) en bouwde met hem een gezin en een leven op het eiland. Hun tweeling is in Nederland geboren; inmiddels zijn de kinderen bijna vier en verwachten ze een derde kindje dat in een privéziekenhuis in Semarang (Java) zal worden geboren.
Op Karimunjawa werkt het gezin in het toerisme; ze runnen een lodge en een reisbureau, waardoor werk en privé vaak samenlopen. De kinderen gaan ’s ochtends naar een tweetalige school (Indonesisch/Engels) en besteden veel tijd buiten: strand, jungle en vrije spelmomenten domineren hun dagen. De moeder beschrijft het opgroeien daar als organischer dan in Nederland — minder georganiseerde activiteiten, meer buitenspelen en een vanzelfsprekende nabijheid van de natuur.
Culturele verschillen in opvoeding zijn groot. De gemeenschap speelt een grote rol: familie, buren en zelfs onbekenden helpen bij de zorg voor kinderen; dragen in een slendang, dicht bij ouders slapen en het overdrachtelijk ‘angst gebruiken’ via spookverhalen voor gehoorzaamheid komen veel voor. Tegelijkertijd wordt hun Nederlandse aanpak opgemerkt als meer consequent en soms streng: weinig suiker, vaste bedtijden en veel uitleg aan de kinderen. De kinderen groeien meertalig op (Indonesisch, verbeterend Engels en beginnend Nederlands en Javaans) en bewegen zich vrij zelfstandig binnen de lokale context.
Onderwijs op het eiland laat grote verschillen zien met Nederland. Goed onderwijs is niet altijd vanzelfsprekend en veel kwalitatief goede scholen zijn privaat en daardoor moeilijker toegankelijk. Lage salarissen voor leerkrachten, volle klassen en wisselende kwaliteit spelen vooral op kleine plaatsen een rol. De ouders zijn echter positief over de tweetalige school van hun kinderen, die goede ontwikkelingen laat zien en waar de kinderen met plezier naartoe gaan.
Praktische bezwaren wegen soms: door hitte, heuvelachtige wegen, water en gevaarlijke dieren ervaren de ouders minder vrijheid om hun kinderen zelfstandig te laten bewegen (bijvoorbeeld zelf fietsen). Daarom overwegen ze mogelijk tijdelijk terug te keren naar Nederland als de kinderen naar de middelbare school gaan, zodat die zelfstandigheid makkelijker ontwikkeld kan worden.
Belangrijke lessen voor wie naar het buitenland wil met kinderen: verhuis niet alleen voor de aantrekkelijke kanten, maar wees bereid je echt open te stellen voor de lokale cultuur en samenleving. Voor haar persoonlijk heeft het leven op Karimunjawa geleid tot minder plannen, meer leven met de dag en waardering voor het opgroeien met twee perspectieven — iets wat zij als verrijkend voor haar kinderen ervaart.