Miloe: 'Mijn kinderen hoeven niet te luisteren en daar vindt mijn omgeving nogal wat van'

In dit artikel:

Miloe van Beek besluit de opvoeding van haar kinderen niet langer te baseren op gehoorzaamheid en straf. Aanleiding is onder meer een opmerking van haar moeder, die haar driejarige dochter als ongehoorzaam bestempelt. Van Beek merkt echter dat haar dochter wel luistert, maar niet altijd doet wat haar wordt opgedragen. In plaats van machtsstrijd kiest ze ervoor het gedrag en de gevoelens van haar kinderen serieus te nemen en samen naar oplossingen te zoeken.

De omslag komt na een lezing van de Amerikaanse opvoedkundige Alfie Kohn. Van Beek beseft dat ze haar oudste zoon probeert te veranderen in een aangepast, gehoorzaam ‘mini-me’, terwijl kinderen volgens Kohn autonome mensen zijn. Pedagoog Eva Bronsveld adviseert ouders om emoties te erkennen, contact te maken en gewenst gedrag voor te leven. Psycholoog Laura Fobler waarschuwt dat een zeer strenge opvoeding kinderen juist kan leren om stiekem te handelen of later vooral naar anderen te luisteren in plaats van zelf keuzes te maken.

In de praktijk geeft Van Beek haar kinderen vaker inspraak en legt ze de gevolgen van keuzes uit. Haar dochter mag bijvoorbeeld zelf bepalen of ze met natte voeten naar buiten wil en krijgt begrip wanneer ze een poppenwagen niet wil achterlaten. Met haar zevenjarige zoon bespreekt ze het moeizame ochtendritueel. Hij wil niet steeds door zijn ouders worden gewekt, waarna een eigen wekker ervoor zorgt dat hij voortaan zelfstandig opstaat en op tijd aangekleed beneden komt.

Volgens Bronsveld leren kinderen vooral door te ervaren, te oefenen en het voorbeeld van hun ouders te volgen. Ouders kunnen grenzen stellen door beperkte keuzes te bieden, bijvoorbeeld binnen rustig spelen of buiten met een stok. In gevaarlijke situaties blijft ingrijpen noodzakelijk. Dat ervaart Van Beek wanneer haar dochter tijdens een autorit aan een deurhendel trekt; nadat een deur zonder kinderslot onverwacht opengaat, begrijpt het meisje direct waarom dat niet mag. Verkeersveiligheid is voor Van Beek dan ook een van de weinige terreinen waarop haar kinderen absoluut moeten gehoorzamen.

De nieuwe aanpak leidt thuis tot minder ochtendstress, ruzies en driftbuien en tot meer rust, plezier en verbondenheid. De kinderen worden volgens hun ouders zelfstandiger, nieuwsgieriger en oplossingsgerichter. De methode vraagt wel tijd, geduld en voortdurende improvisatie. Het lukt niet altijd: soms schreeuwen de kinderen, overtreden ze afspraken of weigeren ze mee te werken. Van Beek probeert dan hun emoties te benoemen, vooraf duidelijke afspraken te maken en creatieve alternatieven te bieden.

Ook zijzelf schiet onder tijdsdruk soms terug in de ‘commandomodus’. Haar zoon maakt haar daarop attent door te vragen waarom ze tegen hem praat alsof hij een hond is. Van Beek herkent dan haar eigen machteloosheid en neemt een korte time-out. Niet gehoorzaamheid staat voortaan centraal, maar samenwerken, grenzen uitleggen en kinderen leren zelf verantwoordelijkheid te nemen.