Marije: 'Hoe kan het dat mijn goed opgevoede zoon een seksfilmpje hielp verspreiden?'

In dit artikel:

Toen de zestienjarige zoon van de auteur een vriend hoorde zeggen dat meiden “kechjes” zouden zijn, confronteerde ze hem met haar zorgen over taal en respect. Zijn afwachtende houding — “ja mam, wat jij wil” — illustreert hoe lastig het is om binnen het gezin waarden over te dragen zodra jongens hun eigen sociale wereld opzoeken.

De oproep educate your son circuleert steeds vaker op sociale media en in opiniestukken: stop het afschuiven van verantwoordelijkheid op meisjes en leer jongens over toestemming, gelijkwaardigheid en respect. Dat klinkt simpel, maar de auteur merkt dat die boodschap botst met wat jongens buiten huis zien en meemaken. Op school en online krijgen zij dagelijks voorbeelden van een bepaalde invulling van mannelijkheid: grappen, groepsdruk, en beloning van grensoverschrijdend gedrag. Voorbeelden uit de Nederlandse media — zoals het terugkerende rumoer rond televisieprogramma’s waarin seksistische opmerkingen worden gemaakt — tonen volgens haar aan dat schadelijke gedragingen niet alleen getolereerd maar soms ook beloond worden. Dat zet een voorbeeld waartegen ouders alleen maar praten.

Praktische opvoedingstests zijn dichtbij: een collega ontdekte dat haar vijftienjarige zoon betrokken was bij het doorsturen van een seksfilmpje van een klasgenootje, en koos uiteindelijk toch om mee te doen. Zulke momenten zetten ouders aan het twijfelen: wat hebben wij fout gedaan?

Journalist Emma Brown onderzocht een jaar lang hoe je jongens kunt grootbrengen met een gezondere relatie tot vrouwen. Zij en anderen wijzen erop dat jongens, net als meisjes, al vroeg in stereotype rollen worden geduwd. Seksuoloog en sekspositiviteitsactivist Anna Marah Jansen benadrukt dat veel aandacht voor jongens beperkt blijft tot seksuele voorlichting, terwijl de kernvraag gaat over emotionele socialisatie: jongens krijgen minder vaak de boodschap dat hun gevoelens ertoe doen. Onderzoek van ontwikkelingspsychologen laat zien dat jongens op jonge leeftijd even empathisch kunnen zijn als meisjes, maar rond zes- of zevenjarige leeftijd vaak emotioneel afstandelijker worden — een verandering die samenvalt met meer sociale druk om stoer te zijn.

Die verstoorde emotionele ontwikkeling heeft concrete gevolgen: jongens die sterk conformeren aan traditionele mannelijkheidsidealen lopen meer risico op problemen op school, risicogedrag, depressie en zelfs suïcidaliteit, en zoeken minder snel hulp. Ruth Whippman wijst erop dat veel feministische teksten vooral schetsen hoe mannen profiteren van het patriarchaat, terwijl er ook oog moet zijn voor hoe het hen schaadt — minder zorg, minder emotionele rijkdom.

De kernconclusie van de auteur is dat opvoeden van jongens niet louter een individuele taak van ouders is. Het gaat niet alleen om gesprekken aan de keukentafel, maar om de hele culturele omgeving — van groepsapps en schoolpleinen tot televisie en social media — die normen reproduceert. Wie jongens een ander pad wil laten volgen, moet dus breder ingrijpen: niet alleen educate your son, maar verander de samenleving die zijn gedrag vormgeeft.