Juf Carola: 'In mijn jaren als juf werd duidelijk: kinderen bloeien wanneer ze zich écht veilig voelen'
In dit artikel:
Carola de Koning (46), voormalig leerkracht en kindercoach en nu onderwijsdeskundige bij Wijzer over de Basisschool, beschrijft een leservaring waarin ze bewust ruimte gaf aan rust en verbeelding om kinderen zich veilig genoeg te laten voelen hun binnenwereld te tonen. Op een rustige winterochtend, met halfopen gordijnen en zachte pianomuziek, nodigde ze de klas uit voor een geleide fantasie: een “reis naar binnen” waarin de kinderen niets hoefden te presteren maar alleen konden ervaren.
De meeste leerlingen reageerden direct: sommigen sloten hun ogen, anderen hielden ze open, maar uiteenrijpende bewegingen en gegiechel bleven uit. Na de oefening mochten de kinderen tekenen of schrijven over wat ze hadden beleefd. De tekeningen en verhalen stroomden vanzelf, van vrolijke loopings tot een ingetogen meisje dat vertelde dat ze hoog vloog en haar ouders beneden niet leken te zien. Die reactie maakte indruk: fantasie fungeert vaak als venster op gevoelens die kinderen anders niet onder woorden brengen.
De Koning gebruikt deze casus om te benadrukken dat een veilig pedagogisch klimaat essentieel is. Niet omdat zij stilte of volgzaamheid nastreeft, maar omdat kinderen alleen durven laten zien wat er in hen leeft als ze weten dat ze geaccepteerd worden. In haar dagelijkse werk en in haar expertise rond toetsstress (o.a. IEP, Cito en Doorstroomtoets) ziet ze vaak dat de emotionele draagkracht van een kind minstens zo belangrijk is als cijfers. Creatieve, rustgevende interventies kunnen helpen spanning verminderen en geven leerlingen de ruimte om te tekenen, vertellen of stil te zijn.
Praktische boodschap: observeer niet alleen prestaties, maar ook hoe een kind zich voelt en of het zich gezien weet. Kleine momenten van aandacht — een begeleide fantasie, de uitnodiging om te kiezen, de ruimte om te tekenen — kunnen aanwijzingen bieden over wat er thuis of binnenin speelt. Voor leerkrachten en ouders betekent dit: investeren in veiligheid en verbinding, want echt “kunnen vliegen” begint met het ervaren dat iemand omhoog kijkt en ziet dat je er bent.