Jeugdzorgbestuurder zag 15-jarige vastlopen: 'We bieden jongeren soms gewoon de verkeerde hulp'

In dit artikel:

Volgens Noa van Hagen, bestuurder en oprichter van Steunpunt Avalon, sluit de reguliere jeugdzorg vaak onvoldoende aan bij jongeren. Lange wachtlijsten, wisselende behandelaars en diagnoses die niet passen bij de hulpvraag zorgen ervoor dat jongeren zich alleen en onbegrepen voelen. Van Hagen vraagt zich af of jongeren werkelijk zo complex zijn, of dat vooral het zorgsysteem ingewikkeld is ingericht.

Een belangrijk probleem is volgens haar de afstand tussen professionals en jongeren. Hulpverleners zouden zich soms te veel op hun professionele status beroepen, waardoor contact moeilijker wordt. Ook ligt de nadruk volgens Van Hagen vaak op klachten en diagnoses, terwijl er te weinig aandacht is voor talenten, mogelijkheden en de vraag wat een jongere nodig heeft om opnieuw perspectief te ervaren.

Ze noemt het voorbeeld van een 15-jarige jongen die als ongemotiveerd werd gezien en maandenlang op een perspectiefloze groep zat, ver van zijn familie en vrienden. Na een herstelweek van Avalon, gericht op contact, begrip en motivatie, bleek een woongroep bij zijn familie hem alsnog te willen opnemen. Volgens Van Hagen ontstaat perspectief niet vanzelf; professionals moeten soms actief zoeken naar omstandigheden waarin een jongere weer vertrouwen krijgt.

Ook jongeren met meerdere problemen vallen volgens haar geregeld tussen wal en schip. Zo kunnen jongeren met zowel een verslaving als ernstig ondergewicht soms niet terecht bij een verslavingskliniek, terwijl eetstoornisklinieken niet altijd verslavingsproblematiek kunnen behandelen. Van Hagen vindt dat hulpverleners ondanks zulke beperkingen moeten blijven zoeken naar samenwerking en oplossingen.

Daarbij zouden professionals zich minder achter hun rol moeten verschuilen. Oprecht luisteren, iets van zichzelf laten zien en durven zeggen dat ze een antwoord niet weten, kan volgens Van Hagen helpen om vertrouwen op te bouwen. Dat geldt ook bij jongeren die gevaarlijk gedrag vertonen. In plaats van hen uitsluitend vanuit risico’s te benaderen, pleit ze ervoor hun ook waardering en vertrouwen te geven, zodat ze zichzelf mogelijk anders leren zien.

Ouders spelen eveneens een belangrijke rol, maar hun eigen onzekerheid, financiële problemen of onverwerkte trauma’s blijven volgens Van Hagen vaak buiten beeld. Daarom richtte ze Avalon Ouders op: een plek waar ouders ervaringen delen en werken aan hun eigen herstel. Niet om schuld aan te wijzen, maar om te onderzoeken welke invloed zij zelf hebben op de zorg en op het welzijn van hun kind.