Je kind heeft dwanggedachten: psycholoog noemt 3 signalen die voor ouders reden tot zorg zijn

In dit artikel:

Dwanggedachten en vaste handelingen komen bij veel kinderen voor en zijn meestal geen reden tot zorg. Voorbeelden zijn alleen op de witte vlakken van een zebrapad lopen, niet op stoeptegels durven stappen of bepaalde voorwerpen moeten aanraken. Ook volwassenen kennen controlegewoonten, zoals meerdere keren controleren of de deur of het fornuis uitstaat. Zulke rituelen kunnen bovendien tijdelijk rust en zelfvertrouwen geven, bijvoorbeeld bij sporters met een vast wedstrijdritueel.

Volgens GZ-psycholoog Clarine Corstens, die hierover sprak met J/M Ouders, wordt dwang vooral problematisch wanneer die het dagelijks leven beperkt, verplicht aanvoelt of steeds meer tijd inneemt. Ouders doen er goed aan te letten op veranderingen: trekt het kind zich terug, gaat het later naar bed omdat het handelingen moet uitvoeren, kan het daar niet mee stoppen of laat het zich niet meer geruststellen? Dan kan de dwang zich uitbreiden en invloed krijgen op school, thuis of vrijetijdsbesteding.

Corstens adviseert ouders om rustig en nieuwsgierig met hun kind te praten, zonder het gedrag direct te corrigeren of te beoordelen. Vragen als wat er in het hoofd of lichaam gebeurt, kunnen helpen om de angst en de invloed van de handelingen te begrijpen. Een kind kan uit schaamte of angst om te moeten stoppen terughoudend zijn; daarom hoeft het gesprek niet in één keer plaats te vinden. Ouders kunnen ook delen dat zulke ervaringen vaker voorkomen, in plaats van een ondervraging te beginnen over wat wel of niet logisch is.

Professionele hulp is verstandig bij een duidelijke gedragsverandering, bijvoorbeeld wanneer een kind niet meer naar school wil of gesprekken vermijdt. Ook het onderbuikgevoel van ouders is relevant, al kan bezorgdheid soms groter of juist kleiner voelen dan de situatie werkelijk is. Overleg daarom zo nodig met een vertrouwde ouder, leerkracht, vertrouwenspersoon op school of de huisarts.