Je denkt dat je je kind helpt, maar volgens opvoedexperts kun je dít beter laten

In dit artikel:

Kinderen leren zelfstandig denken en beslissingen nemen wanneer ouders niet voortdurend problemen voor hen oplossen. Volgens opvoedexperts Claire Lerner en Stephanie Irby Coard, hoogleraar aan de University of North Carolina Greensboro, kunnen ouders daar al op jonge leeftijd mee beginnen.

Een belangrijke stap is kinderen ruimte geven om zelf te experimenteren. Wanneer een peuter worstelt met een puzzel, een klimtoestel of een conflict met een vriendje, hoeven ouders niet meteen in te grijpen zolang de situatie veilig is. Een gerichte vraag of kleine aanwijzing kan helpen, maar het kind moet uiteindelijk zelf de oplossing ontdekken. Zo ontwikkelt het probleemoplossend vermogen en zelfstandigheid.

Ouders geven daarnaast het goede voorbeeld door hardop uit te leggen waarom ze bepaalde keuzes maken. Naarmate kinderen ouder worden, kunnen zij worden betrokken bij gesprekken over bijvoorbeeld geld, vriendschappen en verantwoordelijkheden. Het doel is niet dat zij dezelfde mening krijgen als hun ouders, maar dat ze leren verschillende mogelijkheden en gevolgen tegen elkaar af te wegen. Ook afwijkende of ogenschijnlijk onrealistische ideeën verdienen een serieuze reactie, omdat luisteren het zelfvertrouwen en de creativiteit versterkt.

Als kinderen met een probleem thuiskomen, adviseren de experts om eerst goed te luisteren en te vragen wat zij zelf van de situatie vinden en welke oplossing ze zien. Pas daarna kan een ouder advies geven. Door de regie geleidelijk los te laten, krijgen kinderen de ervaring en het vertrouwen om eigen beslissingen te nemen.

Ouders kunnen dat denkproces verder stimuleren met vragen als wat een kind in een bepaalde situatie zou doen en waarom. Bij oudere kinderen kunnen schrijven, discussiëren, toneelspelen of debatteren helpen om gedachten, gevoelens en mogelijke gevolgen beter te begrijpen. Een beetje uitdaging is daarbij nuttig, zolang de veiligheid niet in het geding is.

Tot slot moeten kinderen leren dat fouten maken bij zelfstandig kiezen hoort. In plaats van te zeggen dat een ouder gelijk had, kunnen ouders samen bespreken wat er misging en wat het kind een volgende keer anders zou doen. Daarmee leren kinderen verantwoordelijkheid nemen zonder bang te worden om te proberen. De rol van ouders is volgens Lerner niet om elk probleem op te lossen, maar om vertrouwen, vaardigheden en steun te bieden wanneer dat nodig is.