Je baby lacht als je hem kietelt, maar vindt hij dat wel fijn? Een pedagogisch coach legt uit

In dit artikel:

Een baby die lacht tijdens het kietelen, ervaart niet automatisch plezier. Volgens pedagogisch coach Michelle van Eck kan die lach vooral een reflex zijn op een onverwachte prikkel. Omdat jonge kinderen nog niet goed kunnen vertellen wat ze prettig vinden, adviseert zij om baby’s en peuters die hun grenzen nog niet duidelijk kunnen aangeven liever niet te kietelen. Niet omdat kietelen per definitie verkeerd is, maar omdat moeilijk vast te stellen is hoe het kind de aanraking beleeft.

Van Eck vindt het belangrijk om niet alleen naar een lach te kijken, maar ook naar de lichaamstaal van een kind. Een ontspannen houding, oogcontact en eigen initiatief wijzen volgens haar eerder op wederzijds contact dan een automatische reactie. Signalen als wegkijken, verstijven of zich terugtrekken kunnen juist aangeven dat een kind overprikkeld raakt of iets niet wil.

Die aandacht voor signalen is volgens Van Eck essentieel voor de ontwikkeling van vertrouwen. Wanneer ouders reageren op wat een baby laat zien, leert het kind dat zijn gevoelens en grenzen ertoe doen en dat het op zijn eigen waarneming mag vertrouwen. Dat geldt niet alleen tijdens spel, maar ook bij dagelijkse verzorging, zoals verschonen, aankleden en eten geven.

Van Eck pleit ervoor zulke momenten rustiger en meer gezamenlijk te laten verlopen. Een ouder kan bijvoorbeeld vooraf vertellen wat er gebeurt, een slabbetje eerst laten zien of even wachten tot een kind zelf een hand naar een washandje uitsteekt. Zo krijgt een baby tijd om informatie te verwerken en gelegenheid om te reageren, in plaats van dat handelingen zonder aankondiging worden uitgevoerd.

Geïnspireerd door onder meer Emmi Pikler en Maria Montessori benadrukt Van Eck dat ouders verantwoordelijk blijven, maar binnen die verantwoordelijkheid ruimte kunnen geven aan het initiatief van hun kind. Het doel is niet dat een kind altijd zijn zin krijgt, maar dat het merkt dat zijn signalen worden gezien en serieus genomen. Respectvol opvoeden begint volgens haar met goed kijken, luisteren en soms vertragen.