'Iedereen heeft er een': hoe ouders samen de eerste smartphone uitstellen
In dit artikel:
Toen journalist en moeder Danielle Batist zag dat haar dochter op achtjarige leeftijd om een smartphone vroeg, startte ze een gesprek — eerst thuis, later op school en uiteindelijk met tienduizenden ouders door heel Nederland. Uit die beweging kwam het boek Smartphonevrij Opgroeien van psycholoog en vader Thijs Launspach, waarin Batist en mede-oprichters Merel Uildriks, Thekla Reuten en Ruud Sneep meewerken. Het boek wil niet alleen informeren, maar ook een nieuwe sociale norm bevorderen: gezamenlijk uitstellen van smartphones om rust en aandacht terug te winnen. “Omdat we als ouders weten: dit kan alleen samen,” zeggen de initiatiefnemers.
Het boek debuteerde op nummer 1 in de Bestseller 60; er zijn al 50.000 exemplaren gedrukt. Voor elk verkocht exemplaar wordt er één weggegeven aan scholen en gemeenten. Centraal staat het Ouderpact: meer dan ouders van 60.000 kinderen hebben getekend om smartphones uit te stellen tot 14 jaar. Het pact is geen bindend beleid maar een anonieme, school- en jaargroepgerichte manier om te laten zien dat uitstel mogelijk is — en makkelijker wordt als meerdere ouders meedoen. Steeds meer basis- en middelbare scholen sluiten aan via een scholennetwerk en verklaren zich smartphonevrij, mede vanwege verbeteringen in concentratie, slaap en sociale rust.
Het boek bevat een praktisch stappenplan dat is gebaseerd op een gids van de Britse beweging Smartphone Free Child, gebruikt door soortgelijke initiatieven wereldwijd. De voorgestelde opbouw: eerst een eenvoudige beltelefoon voor bereikbaarheid, daarna een beperkte smartphone zonder sociale media en pas rond 16 jaar een volledige smartphone. Dit sluit aan bij het bredere debat over minimumleeftijden voor sociale media; het ministerie van VWS adviseert in Nederland 15 jaar.
De argumenten zijn gedragskundig: tieners van 13–16 spenderen gemiddeld uren per dag aan hun telefoon, apps zijn ontworpen om aandacht te grijpen en kinderen hebben een kwetsbaar, zich ontwikkelend brein. De beweging biedt ouders gespreksstarters en voorbeeldberichten om de groepsdruk te doorbreken — omdat ouders vaak bang zijn hun kind te laten buitenvallen, maar die angst afneemt zodra anderen meedoen. Sinds 1 juli 2024 is de beweging actief en heeft al impact op twee derde van de basisscholen en in elke gemeente van Nederland.