Geen kinderopvangtoeslag meer: dít verandert er voor ouders

In dit artikel:

Het kabinet wil de kinderopvang vanaf 1 januari 2029 anders financieren. Ouders zouden de kinderopvangtoeslag dan niet meer zelf hoeven aan te vragen: de overheid betaalt het grootste deel van de kosten rechtstreeks aan kinderopvangorganisaties. Het wetsvoorstel moet nog worden behandeld door de Tweede en Eerste Kamer. Minister Thierry Aartsen zegt dat de invoering volgens planning haalbaar is, hoewel het om een grote en complexe operatie gaat.

De nieuwe regeling moet de administratieve lasten en het risico op hoge terugvorderingen sterk verminderen. Ouders hoeven naar verwachting meestal niet meer vooraf hun inkomen en het aantal opvanguren te schatten en wijzigingen door te geven. Ook zouden zij hun opvangplek niet direct verliezen wanneer ze hun baan kwijtraken. Alleen een beperkte groep moet volgens de plannen zelf aantonen dat de ouders werken; veel gegevens kan de overheid automatisch controleren.

De opvang wordt niet volledig gratis. De overheid wil ongeveer 95,6 procent van de kosten vergoeden, terwijl gezinnen 4,4 procent zelf betalen. Daarnaast blijven ouders verantwoordelijk voor het deel van het uurtarief boven het maximum dat de overheid vergoedt. Voor dagopvang ligt dat maximum in 2027 op 11,60 euro per uur. De precieze lasten hangen daardoor ook af van de tarieven van de opvangorganisatie.

Voor huishoudens met de laagste inkomens kan de overstap financieel ongunstiger uitpakken. Zij krijgen nu soms tot 96 procent van de kosten tot het maximumuurtarief vergoed. Om te voorkomen dat deze gezinnen hun kinderen daarom van de opvang halen, trekt het kabinet tussen 2029 en 2038 in totaal 240 miljoen euro uit voor aanvullende steun via gemeenten.

Volgens Aartsen moet het nieuwe systeem de arbeidsmarkt en de emancipatie stimuleren, omdat hoge opvangkosten ouders—vooral moeders—er nu geregeld van weerhouden om meer te werken. Tegelijk staat nog ongeveer 420 miljoen euro aan oude terugvorderingen open. Die ontstaan bijvoorbeeld wanneer ouders minder gaan werken of meer verdienen en hun gegevens niet op tijd aanpassen. Het kabinet verwacht bovendien dat goedkopere opvang de vraag verhoogt. Hoewel de sector de afgelopen jaren groeide en er circa 49.000 werknemers bijkwamen, kan het aanbod regionaal schaars blijven.