Experts: met deze 4 grote emoties worstelt elk kind (en zo help je je kind ermee omgaan)

In dit artikel:

Jonge kinderen kunnen emoties als boosheid, verdriet, angst en jaloezie zeer intens beleven, terwijl ze vaak nog niet kunnen uitleggen wat er in hen omgaat. Volgens deskundigen is het daarom belangrijk om al vroeg samen over gevoelens te praten. Zo leren kinderen emoties herkennen, benoemen en begrijpen dat ze weer voorbijgaan. Die emotionele vaardigheden zijn volgens het artikel minstens zo belangrijk als leren lezen en rekenen.

Boosheid ontstaat bijvoorbeeld wanneer een kind zijn zin niet krijgt, speelgoed wordt afgepakt of iets niet lukt. Dat kan leiden tot schreeuwen, slaan of een driftbui. Ouders kunnen beter eerst het gevoel benoemen dan alleen het gedrag afkeuren, bijvoorbeeld door te zeggen dat hun kind duidelijk boos is. Het kind kan dan aangeven of die inschatting klopt en leert woorden te gebruiken in plaats van uitsluitend te reageren. Boeken en films bieden kansen om ook de gevoelens van personages te bespreken.

Verdriet kan voortkomen uit verlies, teleurstelling of buitensluiting. Kinderen uiten het niet altijd met tranen: ze kunnen zich terugtrekken, boos worden of juist extra nabijheid zoeken. Erkenning, een knuffel en rustig aanwezig blijven helpen vaak beter dan het verdriet direct proberen weg te nemen. Ouders kunnen bovendien laten zien dat ook zij gevoelens hebben. Een kaart met emoji’s kan jonge kinderen helpen gezichtsuitdrukkingen aan emoties te koppelen.

Angst voor bijvoorbeeld het donker, vreemden of alleen zijn hoort vaak bij de ontwikkeling. Ook beelden of gebeurtenissen van buitenaf kunnen angst oproepen. Ouders doen er goed aan die angst niet weg te wuiven, maar rustig te erkennen en het kind te laten vertellen wat het bezighoudt. Boeken, verhalen en rollenspellen kunnen helpen om spannende situaties beter te begrijpen.

Jaloezie ontstaat onder meer wanneer een kind minder aandacht krijgt of iets wil hebben wat een ander bezit. Ook ogenschijnlijk kleine gebeurtenissen, zoals niet uitgenodigd worden, kunnen voor een kind zwaar wegen. Door het gevoel te erkennen en daarna samen naar een oplossing te zoeken, leren kinderen ermee omgaan. Het doel is niet dat emoties verdwijnen, maar dat kinderen ze leren begrijpen en op een passende manier uiten.