Elke maand sterft een klas vol jongeren: 'Mijn zoon overleed door een onbekende vorm van coping'

In dit artikel:

Elke maand verliezen we in Nederland een hele schoolklas aan jonge mensen: verhalen die in statistieken verdwijnen. Dat is de kern van het betoog van Bert Westerbeek (46), die zijn 17‑jarige zoon Manuel verloor door een gevaarlijke vorm van coping waarover weinig bekend is.

Manuel was een lieve, zorgzame jongeman met een licht verstandelijke beperking en autisme. Hij genoot van een-op-een contact, hield van korfbal en was geliefd op school, tijdens zijn stage in een verzorgingshuis en bij zijn club. Toch ontwikkelde hij door druk en dreiging van leeftijdsgenoten een manier om spanning te reduceren: het inhaleren van deodorant in een plastic zak waardoor hij kort het bewustzijn verloor. Die handeling was voor hem geen bewuste wens om te sterven, maar een aangeleerde strategie om even rust te vinden in een overbelast hoofd. Het liep fataal af; Westerbeek benadrukt dat het een noodlottig ongeluk was, geen weloverwogen besluit.

Westerbeek waarschuwt dat zulke copinggedragingen vaak onopgemerkt blijven en dat de middelen (aerosols, deodorant) alledaags en gemakkelijk verkrijgbaar zijn. Juist die schijnbare onschuld maakt het risico groot: we herkennen het pas als het te laat is. Hij pleit ervoor om gedrag niet te veroordelen maar te zien als signaal: wat is er gebeurd waardoor een kind zo reageert? Ouders en professionals moeten nieuwsgierig blijven, vertragen en ruimte geven voor verhalen achter het gedrag.

Daarnaast wijst hij op machteloosheid van ouders: je kunt thuis alles goed doen, maar school, vrije tijd en sociale media hebben grote invloed en zijn moeilijk te controleren. Woorden doen ertoe; termen als ‘zelfdoding’ dekken volgens hem vaak niet de lading en kunnen te hard of te simplistisch zijn. Zorgvuldige taal kan ruimte geven voor begrip in plaats van oordeel.

Praktische adviezen van Westerbeek: neem een vol hoofd bij je kind serieus, blijf in gesprek zonder te pushen, vraag hulp van professionals bij twijfel, en realiseer je dat een tragedie niet automatisch wijst op ouderlijk falen. Hij roept op om signalen eerder te zien, coping te erkennen als strategie (niet als fout) en kwetsbaarheid bespreekbaar te maken, zodat meer van deze verhalen vóór het onherstelbare worden ontdekt en geholpen.