'Doe maar normaal': hoe we slimme kinderen langzaam vleugellam maken

In dit artikel:

Pubercoach Femke Wester (eigenaar van Sterk naar School, moeder van drie puberzoons, woonachtig in het noorden) beschrijft in een recente column hoe een schoolcultuur die constant vraagt om je te gedragen en niet op te vallen jonge mensen emotioneel beschadigt. Ze zag kinderen die ze kende als nieuwsgierig en creatief veranderen in 'lamme vliegen': gedempte, afwachtende jongeren met verminderd zelfvertrouwen. Volgens haar doet zulk aanpassingsverplicht gedrag pijn aan het zelfbeeld en werkt het als een klein, cumulatief trauma — een microtrauma.

Wester pleit ervoor dat ouders niet reflexmatig hun kind tot 'normaal' willen kneden uit ergernis of uit angst dat opvallen gepest wordt. In plaats van telkens te corrigeren, raadt ze aan eerst eigen prikkeloverbelasting te reguleren: neem een time-out (wc, slaapkamer, wandeling) als je gek wordt van het gedrag. Daarmee voorkom je dat je uit frustratie de creativiteit van je kind de kop indrukt.

Belangrijk onderscheid in haar advies: je hoeft je kind niet altijd te begrijpen, maar je moet hun keuzes wel respecteren zolang ze anderen niet schaden. Veiligheid en consequenties blijven nodig bij grensoverschrijdend gedrag (diefstal, agressie), maar anders mogen kinderen hun kleur tonen. Wester moedigt ouders aan om kinderen zelfvertrouwen te geven, hen te leren trots te blijven op wie ze zijn en hen niet uit voorzorg te kleineren om hen te beschermen tegen mogelijke kritiek.

Haar kernboodschap is dat de wereld juist behoefte heeft aan veelzijdigheid en voortrekkers; het dempen van eigenheid is zonde. Praktisch advies en een duidelijke morele oproep sluiten elkaar af: stop met het automatisch monddood maken van opvliegende, creatieve kinderen — haal de 'vliegenmepper' weg en vier de kleur van je kind, want dat levert zowel het kind als de samenleving iets waardevols op.