Docent Jan Willem Samsom over de verharding tussen ouders en school: 'We moeten ouders als bondgenoot blijven zien, ook als het lastig wordt'

In dit artikel:

De relatie tussen ouders en scholen verhardt volgens de Onderwijsraad, maar docent en mentor Jan Willem Samsom ziet ook ruimte voor verbinding. Tijdens zijn dertig jaar voor de klas merkte hij dat ouders zich anders zijn gaan opstellen. Vooral via e-mail krijgt hij soms lange, boze berichten waarin frustraties zonder nuance worden geuit. Ook telefoongesprekken kunnen escaleren. Toch benadrukt Samsom dat de verhouding op zijn school meestal goed is en dat het negatieve beeld niet het hele verhaal vertelt.

Volgens Samsom ligt de oorzaak niet alleen bij ouders. Scholen leggen steeds meer nadruk op prestaties en opbrengsten. Ouders kunnen teleurgesteld of boos reageren als hun kind bijvoorbeeld geen hoog schooladvies krijgt. Het achterliggende motief is meestal oprechte zorg: zij willen dat het goed gaat met hun kind. Die zorg uit zich soms echter in klachten of agressieve communicatie. Als scholen pedagogiek en relaties ondergeschikt maken aan resultaten, verliezen ze volgens Samsom een belangrijk deel van hun taak.

Samsom beschouwt ouders daarom als partners en bondgenoten, ook wanneer het contact moeilijk verloopt. Ouders vertrouwen hun kind immers een deel van de week aan school toe. Dat betekent niet dat de school iedere eis moet inwilligen, maar wel dat beslissingen in overleg en met wederzijds begrip tot stand moeten komen. Bij boze ouders begint Samsom met erkenning van hun gevoel, bijvoorbeeld door te benoemen dat hij merkt dat iemand boos is. Daardoor neemt de spanning vaak af en ontstaat ruimte voor een inhoudelijk gesprek.

Op de vmbo-school waar hij werkt, proberen mentoren de band met ouders al enkele jaren actief te versterken. Tijdens ouderavonden in vmbo 2 geven zij niet alleen informatie over regels en het schooljaar, maar brengen zij ouders in kleine groepen met elkaar en de docenten in gesprek. Via een spel kunnen ouders ervaringen delen over de opvoeding van pubers. Dat zorgt voor herkenning en maakt het later makkelijker om op een constructieve manier contact op te nemen.

Samsom stuurt daarnaast nieuwsbrieven over de sfeer en groepsdynamiek in de klas en vermijdt e-mail wanneer een gesprek nodig is. Telefonisch of persoonlijk is volgens hem meer ruimte voor nuance. Een goede verhouding vraagt uiteindelijk om menselijkheid, dialoog en zelfreflectie van beide kanten. Wanneer een ouder na een uitbarsting excuses aanbiedt, ziet Samsom dat als een herstel van de verbinding. Het gezamenlijke doel blijft volgens hem steeds hetzelfde: het welzijn en de ontwikkeling van het kind.