Deze 5 signalen wijzen volgens specialist op selectief mutisme: 'Een kind wil vaak wél praten'

In dit artikel:

Selectief mutisme is een angststoornis waarbij kinderen thuis vaak vrijuit praten, maar in bepaalde situaties, vooral op school, geen woord kunnen uitbrengen. Het gaat niet om onwil of gewone verlegenheid: de angst blokkeert het praten, terwijl de mondelinge taalvaardigheid meestal goed is. Specialist Eustache Sollman benadrukt dat selectief mutisme daarom verschilt van autisme, een ontwikkelingsstoornis waarbij communicatieproblemen in meerdere situaties kunnen voorkomen.

De oorzaak is niet eenduidig. Gevoeligheid, onzekerheid, teruggetrokkenheid, verwachtingen op school en erfelijke aanleg kunnen een rol spelen. Een trauma kan invloed hebben, maar is volgens Sollman niet de directe oorzaak. Ook herkennen ouders soms hun eigen vroegere of huidige spanning in sociale situaties bij hun kind.

Selectief mutisme is doorgaans goed te behandelen, al verschilt het traject per kind. De behandeling draait niet om leren praten, maar om leren dúrven praten en omgaan met de angst. Dat gebeurt geleidelijk en kan een tot twee schooljaren duren. Eerst worden haalbare vormen van contact gezocht, zoals oogcontact, een high five of een hand geven, voordat gesproken communicatie wordt opgebouwd.

Ouders en leerkrachten moeten zowel overmatige bescherming als extra druk vermijden. Een kind steeds aansporen om te praten of achteraf vragen of het gelukt is, kan de angst vergroten; alles vermijden houdt die angst eveneens in stand. Volgens Sollman helpt het om begrip te tonen, vertrouwen uit te stralen en vooral te benadrukken wat al wél lukt. Zo kan het kind stap voor stap meer zelfvertrouwen opbouwen.