Baby met DNA van drie mensen? Deze bijzondere techniek komt ook in Nederland dichterbij

In dit artikel:

Mitochondriale donatie is een ivf-techniek die kan voorkomen dat moeders ernstige erfelijke aandoeningen doorgeven via afwijkingen in het mitochondriale DNA. Mitochondriën leveren energie aan cellen; fouten daarin kunnen onder meer stofwisselingsziekten, ontwikkelingsproblemen, spierzwakte en epilepsie veroorzaken. In Nederland worden jaarlijks ongeveer dertig kinderen geboren met een erfelijke energiestofwisselingsziekte.

Bij de behandeling wordt het DNA uit de celkern van de eicel van de wensmoeder overgebracht naar een donoreicel waarvan de celkern is verwijderd. De donoreicel bevat gezonde mitochondriën en wordt vervolgens bevrucht met het zaad van de vader. Het kind krijgt daardoor vrijwel al het DNA van de wensouders en ongeveer 0,1 procent mitochondriaal DNA van de donor. Omdat de donor geen juridische ouder is en slechts een zeer kleine genetische bijdrage levert, noemt minister Sophie Hermans de term ‘drie-ouder-baby’ niet passend. Tegelijkertijd is het mitochondriale DNA wel erfelijk en kan het bij dochters aan volgende generaties worden doorgegeven.

In het Verenigd Koninkrijk maakten onderzoekers van de Universiteit van Newcastle in 2025 bekend dat acht kinderen na mitochondriale donatie waren geboren. Zij werden op dat moment als gezond beschreven. De techniek brengt echter een ivf-traject en nog veel vragen over veiligheid en langetermijneffecten met zich mee.

In Nederland is de behandeling volgens Hermans in theorie wettelijk toegestaan, maar kunnen ouders zich er nog niet voor aanmelden. Meer onderzoek is nodig en daarvoor vormt de Embryowet een belangrijke beperking. De Eerste Kamer bespreekt in november 2026 een wetsvoorstel dat onderzoek met speciaal daarvoor gemaakte embryo’s mogelijk moet maken. Zelfs bij aanvaarding daarvan is mitochondriale donatie niet direct beschikbaar in Nederlandse fertiliteitsklinieken.