Anne en haar gezin wonen offgrid: 'We moeten onze ontlasting opvangen'

In dit artikel:

Anne (39) woont met haar man Martijn (45) en hun twee kinderen al vijf jaar diep in de Zweedse bossen. Hun terrein van 4,5 hectare ligt aan een meer, zes kilometer van de dichtstbijzijnde brievenbus en ver van de bewoonde wereld. Het gezin leeft er grotendeels offgrid: water komt uit een eigen bron, elektriciteit wordt opgewekt met zonnepanelen en verwarming en warm water komen van een houtkachel. Telefoonbereik is nauwelijks aanwezig.

Anne en Martijn leerden elkaar eind 2016 kennen in de trein. Ze verkochten hun huizen en Martijns bedrijf en reisden vier jaar met een camper door Europa. Toen Anne zwanger werd, bouwden ze een grotere camper om tot woning. Tijdens hun reis naar Mongolië brak de coronapandemie uit, waarna ze noodgedwongen in Frankrijk bleven. Omdat ze niet meer in Nederland stonden ingeschreven, trokken ze later naar Scandinavië. In Midden-Zweden vonden ze hun huidige plek.

Het terrein bestond uit twee verwaarloosde huisjes die 25 jaar leeg hadden gestaan. Martijn, die timmerman is, maakte het kleinste huisje in vier maanden bewoonbaar. Daarna legden ze stap voor stap hun eigen voorzieningen aan. Het huis kostte ongeveer 1,2 miljoen Zweedse kronen, destijds circa 100.000 euro, en is hypotheekvrij.

Offgrid wonen vraagt veel planning en zelfredzaamheid. De zonnepanelen leveren ongeveer acht maanden per jaar stroom; in de donkere winter gebruiken ze soms een benzinegenerator. Water wordt opgepompt uit een bron en via een drukvat naar het huis geleid. Ze gebruiken droogtoiletten en composteren hun ontlasting. Ook vangen en filteren ze urine, waarna het water terug naar het meer stroomt. Bij extreme kou kunnen leidingen bevriezen en moeten ze problemen zelf oplossen. Zelfs douchen vereist voorbereiding: eerst moet de kachel worden aangestoken en het water op temperatuur komen.

Het gezin verbouwt groenten en fruit in een moestuin en kas en verwerkt overschotten tot bijvoorbeeld jam of ingemaakte producten. Volledig zelfvoorzienend zijn ze niet; meel, kaas en andere boodschappen halen ze in de winkel. Op hun terrein runnen ze bovendien een eenvoudige camping zonder stroomaansluitingen of douchegebouw. Die trekt in de zomer veel bezoekers en vrijwilligers, waardoor de kinderen genoeg speelkameraadjes hebben.

In de winter valt die drukte weg en kan de afgelegen levensstijl eenzaam voelen. Ook medische noodgevallen zijn spannender door de afstand. Toen Anne een miskraam kreeg en ’s nachts veel bloed verloor, lag het ziekenhuis een uur rijden verderop. Een ambulancepost op 25 minuten afstand kon gelukkig snel hulp bieden.

De kinderen gaan inmiddels naar Zweedse scholen, waar ze de taal leren en het hele jaar door vriendjes hebben. Thuis spelen ze in de natuur, tussen reeën, eekhoorns en otters. Soms worden er zelfs wolven of veelvraten gezien. Ondanks het harde werk, de beperkte voorzieningen en de eenzaamheid in de winter, ervaart Anne hun leven als rijk en vrij. Of ze altijd in Zweden blijven, weet ze niet, maar voorlopig geniet het gezin van de stilte, de seizoenen en de ruimte voor de kinderen.