Altijd twijfelen, pleasen of bang voor ruzie? Dít uit je jeugd kan ermee te maken hebben, zegt een expert

In dit artikel:

Grenzen in de opvoeding leren kinderen niet alleen wat wel en niet mag, maar ook dat zowel hun eigen gevoelens en behoeften als die van anderen ertoe doen. Wanneer grenzen thuis nauwelijks worden gesteld of niet serieus worden genomen, kan dat later doorwerken in het gedrag en de relaties van een volwassene.

Een mogelijk gevolg is dat iemand geregeld de grenzen van anderen overschrijdt, bijvoorbeeld door te blijven aandringen na een ‘nee’ of weinig begrip te hebben voor de behoefte van een partner aan tijd alleen. Ook kan het lastig zijn om eigen gevoelens en behoeften te herkennen. Wie daar als kind weinig begeleiding bij kreeg, weet soms niet goed of hij boos, verdrietig, overprikkeld of simpelweg moe of hongerig is. Het benoemen van emoties kan helpen om er beter mee om te gaan.

Daarnaast kunnen conflicten een probleem vormen. Sommige mensen vermijden iedere confrontatie uit angst voor afwijzing, terwijl anderen van kleine irritaties grote ruzies maken. Volgens counselor Tamara Hill hangt dit ook samen met onzekerheid en pleasegedrag: wie bang is voor de reactie van anderen, spreekt zich minder snel uit.

Een gebrek aan ruimte voor een eigen mening kan bovendien leiden tot voortdurend twijfelen. Als anderen vroeger steeds bepaalden wat goed was, wordt het moeilijker om zelfstandig keuzes te maken. Ook alleen zijn kan ongemakkelijk voelen wanneer privacy en zelfstandigheid thuis weinig plaats kregen. De wens van een ander om even alleen te zijn, kan dan onterecht worden opgevat als persoonlijke afwijzing.

Tot slot kunnen volwassenen die weinig gezonde grenzen leerden, sterk gericht zijn op het tevreden houden van anderen. Omdat ze als kind weinig leerden omgaan met een ‘nee’ en kleine teleurstellingen, kan afwijzing later extra hard aankomen. Ze zeggen dan ja terwijl ze nee bedoelen of bieden voortdurend hun excuses aan.

Grenzen stellen betekent volgens opvoedkundige Jess VanderWeir en andere deskundigen niet alleen streng regels opleggen. Het helpt kinderen ook om frustratie te verdragen, zelfstandig beslissingen te nemen en rekening te houden met andermans grenzen. Een evenwichtige opvoeding maakt duidelijk dat gevoelens en behoeften van iedereen meetellen.