Aha: dus dit is waarom het oudste kind beter presteert dan de rest, volgens onderzoek

In dit artikel:

Een grootschalige Deense studie met 1,2 miljoen deelnemers laat zien dat geboortevolgorde wel degelijk samenhangt met latere kansen: eerstgeborenen komen gemiddeld vaker hoger terecht in opleiding en inkomen en scoren iets beter op mentale gezondheid dan jongere broers en zussen. Het onderzoek, gepubliceerd in *American Economic Review*, volgde kinderen 40 jaar lang en probeert vooral te verklaren waarom dat verschil ontstaat.

De wetenschappers wijzen op twee hoofdoorzaken. De eerste is gezondheid in de vroege jeugd: jongere kinderen lopen in hun eerste levensjaar vaker infecties op, waarschijnlijk doordat oudere broers en zussen ziektekiemen uit school of opvang mee naar huis brengen. Zij worden in dat eerste jaar ook twee tot drie keer zo vaak opgenomen met acute luchtweginfecties. Omdat juist in die periode veel energie naar hersenontwikkeling gaat, kan ziekte blijvende gevolgen hebben; volgens de onderzoekers verklaart dit ongeveer de helft van het verschil.

De andere helft hangt samen met ouderlijke aandacht. Eerstgeborenen krijgen gemiddeld 20 tot 30 minuten per dag meer één-op-één tijd, wat over de hele kindertijd neerkomt op zo’n 3.000 uur extra. Dat is meestal geen bewuste keuze, maar een gevolg van de gezinsdynamiek: bij het eerste kind is er simpelweg meer focus.

De onderzoekers benadrukken wel dat het om gemiddelden gaat en dat de resultaten niet automatisch voor elk land gelden. Toch zien zij duidelijke aanknopingspunten voor beleid en opvoeding, zoals vaccinaties, hygiëne, bescherming tegen besmetting en bewuster verdelen van aandacht binnen het gezin.