9 gewoontes die verraden dat je bent opgegroeid in een gezin waar nooit over geld werd gepraat

In dit artikel:

De manier waarop ouders met geld omgaan, kan al vanaf ongeveer het zevende levensjaar invloed hebben op het financiële gedrag van hun kinderen. Volgens psycholoog Maarit Lassander leren kinderen niet alleen van uitleg, maar vooral door te kijken naar wat hun ouders doen. Wanneer geld thuis een geheim, beladen of nauwelijks besproken onderwerp was, kunnen daar later verschillende gewoontes uit ontstaan.

Volwassenen kunnen bijvoorbeeld elke aankoop eindeloos vergelijken, omdat ze vroeger weinig voorbeelden kregen van wat een normale prijs of een passend budget is. Anderen vinden het moeilijk om geld aan zichzelf uit te geven, stellen het openen van hun bankapp uit of vermijden gesprekken over salaris en onderhandelen. Ook alles exact willen verrekenen, financiële problemen liever alleen oplossen en tijdens stress juist opvallend praktisch handelen, kunnen samenhangen met ervaringen uit de jeugd.

De gevolgen verschillen per persoon. Waar de één uit angst voor financiële onzekerheid fanatiek spaart, geeft een ander geld juist gemakkelijk uit of probeert hij financiële zaken helemaal te vermijden. Zelfs kinderen uit hetzelfde gezin kunnen daardoor totaal verschillende patronen ontwikkelen. Volgens financieel therapeut Aja Evans vormen boodschappen uit de jeugd slechts een vertrekpunt voor zulke overtuigingen, ook wel ‘money scripts’ genoemd.

De stilte kan bovendien worden doorgegeven aan een volgende generatie. Ouders die zelf nooit leerden om ontspannen over geld te praten, vinden het soms lastig om aan hun kinderen uit te leggen waarom iets niet wordt gekocht. Daarvoor is het niet nodig om een kind inzicht te geven in het volledige banksaldo of alle financiële zorgen. Een eenvoudige uitleg — bijvoorbeeld dat geld maar één keer kan worden uitgegeven en dat het gezin andere prioriteiten heeft — kan al helpen.

Open gesprekken over budgetteren, sparen en uitgeven geven kinderen meer houvast. Ouders hoeven daarbij niet alles prijs te geven: juist alledaagse, leeftijds passende gesprekken kunnen bijdragen aan een gezondere relatie met geld en voorkomen dat financiële onzekerheid ongemerkt van generatie op generatie wordt doorgegeven.