11 dingen die boomerouders vroeger heel normaal vonden, maar hun volwassen kinderen nog steeds raken

In dit artikel:

Opvoedgewoontes die bij veel boomerouders normaal waren, kunnen nog jaren doorwerken in de relatie met hun inmiddels volwassen kinderen. In gezinnen werd vroeger minder gesproken over emoties, grenzen en de gevolgen van bepaald gedrag. Dat betekent niet dat iedere boomerouder deze patronen gebruikte of een slechte ouder was; velen namen simpelweg mee wat ze zelf hadden geleerd.

Een veelgenoemd patroon was zwijgen na een ruzie. Volgens klinisch psycholoog Monica Vermani kan die stilte bij kinderen angst en onzekerheid veroorzaken. Als volwassene kunnen zij moeilijke gesprekken met hun ouders daardoor blijven vermijden. Ook liefde die vooral zichtbaar werd bij goede prestaties, bijvoorbeeld op school of in sport, kan de indruk wekken dat waardering verdiend moet worden.

Andere mogelijke gevolgen ontstaan wanneer huilen of verdriet snel moest stoppen, of wanneer een kind steeds werd vergeleken met een broer, zus of ander leeftijdsgenootje. Kinderen kunnen dan leren hun gevoelens in te houden of het gevoel krijgen dat hun eigen prestaties nooit goed genoeg zijn. Een gebrek aan privacy, zoals zonder kloppen binnenkomen of een dagboek lezen, kan er later toe leiden dat zij bewust weinig met hun ouders delen.

Het oudste kind kreeg in sommige gezinnen bovendien een ouderlijke rol: oppassen, het huishouden regelen of emotionele problemen van anderen opvangen. Deze vorm van parentificatie kan ook op volwassen leeftijd blijven bestaan, bijvoorbeeld doordat dat kind verantwoordelijk blijft voor familiebijeenkomsten of problemen. Verder kan het bestraffen van eerlijkheid kinderen leren dat ze beter een deel van de waarheid kunnen verzwijgen.

Ook herhaaldelijk benadrukken wat ouders allemaal voor hun kind hebben opgeofferd, kan schuldgevoelens oproepen wanneer dat kind later grenzen stelt. Ervaren ongelijke behandeling tussen broers en zussen hangt volgens onderzoek van gerontoloog Karl Pillemer samen met meer depressieve klachten op middelbare leeftijd, zowel bij het minder favoriete als bij het favoriete kind. Wanneer ouders nooit excuses aanbieden of problemen simpelweg laten verdwijnen, kan bovendien het vertrouwen in echte conflictoplossing afnemen.

Tot slot kunnen opmerkingen als ‘wij hadden het vroeger veel erger’ ertoe leiden dat kinderen hun eigen problemen bagatelliseren en zich afvragen of hun gevoelens wel gerechtvaardigd zijn. Herkenning van deze patronen kan verklaren waarom volwassen kinderen afstand houden, moeite hebben met grenzen of bepaalde onderwerpen niet bespreken. Het artikel benadrukt dat inzicht daarin niet bedoeld is om ouders de schuld te geven, maar om te begrijpen waar die afstand vandaan kan komen.